Kees Chardon en de Joodse kinderen

Het leven hangt vaak van toevalligheden aan elkaar. Het was puur toeval dat ik in het voorjaar van 2005  de telefoon opnam, op de redactie van de Delftsche Courant. De dame aan de lijn vroeg naar de advertentieafdeling. Ik had haar meteen kunnen doorverbinden, maar toen ze zei dat ze een oproep wilde plaatsen, was mijn nieuwsgierigheid gewekt. De dame in kwestie was Margreet de Bruijn-Chardon, de enige nog levende zus van de Delftse verzetsstrijder Kees Chardon (1919-1945). Hij had tijdens de oorlog veel Joden had geholpen, ook kinderen, zelfs baby's.  Ze vroeg zich af wat er toch was gebeurd met al die kinderen die een paar dagen of nachten in hun huis aan de Spoorsingel 28 hadden doorgebracht. Hadden ze de oorlog overleefd? Waren de inspanningen van haar broer, die hij met de dood had moeten bekopen, niet voor niets geweest?  Eén kind herinnerde Margreet zich nog: een meisje met een klompvoetje. Ze vroeg of ik een oproep kon plaatsen waarin ik mensen die deze kinderen kenden, of die zichzelf in haar verhaal herkenden, uitnodigde zich bij de redactie melden.

Redactie 'Spoorloos'

Ik rook een prachtig verhaal en wist Margreet ervan te overtuigen dat een oproepje niet voldoende zou zijn. Er moest een interview komen! Margreet stribbelde tegen, maar stemde uiteindelijk in. Daags voor het interview belde ze op om af te zeggen. Ze had niets te melden, ze wilde niet te veel aandacht en ze zag op tegen de emoties die ongetwijfeld zouden loskomen. Het lukte me om Margreet op andere gedachten te brengen. Gelukkig maar, want na publicatie van het artikel kwamen er namelijk allerlei telefoontjes binnen. Van mensen die zich enkele van de kinderen herinnerden, van mensen die me verder op weg konden helpen bij het vinden van deze onderduikkinderen of mensen die wisten te vertellen dat de kinderen waren overleden of gemigreerd naar de Verenigde Staten of Israël. Niet voor niets gaven collega's mij in die dagen de bijnaam 'Redactie Spoorloos', naar het bekende televisieprogramma uit die tijd. 

Het meisje met het klompvoetje

Een van de onderduikkinderen die reageerden, introduceerde zich met de volgende woorden:  "Ik ben het meisje met het klompvoetje." Het was Maria Brix, een Joodse vrouw die als baby enkele dagen bij de familie Chardon had doorgebracht voordat ze werd ondergebracht bij de familie Venselaar in Delft. Later wist ik dankzij Marianka van Lunteren-Spanjaard, die de geschiedenis van de Joodse gemeente in Delft heeft geschreven in haar boek Blijvers en Voorbijgangers, een ander kind te traceren: Rob Hompes. Zowel Maria als Rob wilden graag in contact komen met Margreet Chardon. En zo vond in de zomer van 2005, zestig jaar na de dood van Kees Chardon, een zeer bijzondere en emotionele ontmoeting plaats. 

Plaquette 

Spoorsingel 28 was al jaren niet meer in gebruik bij de familie Chardon. In 2005 had Chris Vervoort het huis gekocht. Door alle media-aandacht voor dit adres en zijn bewoners ontdekte hij dat hij eigenaar was geworden van een pand met een bijzondere geschiedenis.  Het is aan Chris te danken dat er  een plaquette is komen te hangen aan de gevel van zijn huis. Onder de gasten die waren uitgenodigd om op 10 juli 2011 getuige te zijn van de onthulling van deze gedenkplaat, waren behalve Maria Brix en Rob Hompes ook oude verzetskameraden en studievrienden van Kees Chardon aanwezig, evenals de schrijfster Annejet van der Zijl, die in haar boek Sonny Boy aandacht had besteed aan het verzetswerk van Kees Chardon.

Boek over Kees Chardon

En zo kwam er een bijzonder einde aan een heel bijzonder journalistiek project, toevalligerwijs ook één van de laatste grote verhalen die ik voor de Haagsche/Delftsche Courant schreef. Kort daarna heb ik de krant verlaten en ben ik als tekstschrijver andere wegen gaan bewandelen. Ik kon toen niet bevroeden dat ik 20 jaar later een boek over Kees Chardon zou schrijven.