Vorige week had ik de eer het eerste exemplaar van ‘De val van de koning’ in ontvangst te nemen. Dit nieuwste boek van Jeroen Windmeijer is geïnspireerd op de mysterieuze figuur Karl Naundorff, die in het Delftse Kalverbos begraven ligt. De man beweerde dat hij de doodgewaande zoon van Lodewijk XVI en Marie-Antoinette was, die beiden werden vermoord tijdens de Franse Revolutie.
Jeroen en ik kennen elkaar nog niet zo lang. Zo’n twee jaar geleden ontmoetten we elkaar in een Delfts café. Daar hebben we een paar uur zitten filosoferen over de wanen en de werkelijkheid van Karl Naundorff, over wie ik kort daarvoor een opera had geschreven. Voor bezoekers van de voorstelling was die opera een eerste kennismaking met Naundorff. De meeste mensen hadden nog nooit van hem gehoord.
DNA-onderzoek
Mijn interesse voor Naundorff ontstond in de jaren negentig. Ik werkte toen als journalist bij de Delftsche Courant, en heb toen geschreven over het DNA-onderzoek dat de Belgische professor Jacques Cassiman had uitgevoerd op de stoffelijke resten van Naundorff. Uit dat onderzoek was naar voren gekomen dat Naundorff onmogelijk Lodewijk de Zeventiende kon zijn. Einde verhaal, zou je denken.
Maar een aantal jaren geleden kwam Naundorff op een dag zo maar weer mijn gedachten binnen huppelen, en ik heb toen uit nieuwsgierigheid zijn naam gegoogeld. Tot mijn stomme verbazing stuitte ik toen op een aantal nieuwe onderzoeken die aan het begin van deze eeuw zijn uitgevoerd. Blijkbaar had de familie De Bourbon geen genoegen genomen met de teleurstellende uitslag van het onderzoek van Cassiman. Ze waren doorgegaan, kennelijk in de hoop dat ze op den duur een onderzoek zouden vinden waarvan de uitslag wèl zou kloppen met hun verwachtingen. Maar die hoop bleek vergeefs. Er waren wel onderzoeken waarin werd gesuggereerd dat er ergens misschien toch wel enige verwantschap was, maar bij navraag bleek dan dat het onderzoek aan alle kanten rammelde, of verkeerd was geïnterpreteerd.
Koninklijk bezoek
Ik vond het een fascinerende zaak, ook omdat ik met eigen ogen had gezien hoe belangrijk de directe verwantschap met Naundorff was voor de familie De Bourbon. Jarenlang kwam een delegatie van de familie op zijn sterfdag naar het graf om daar met veel vertoon eer te bewijzen aan hun verre voorvader.
Waarom bleek het voor deze familie zo moeilijk om te accepteren dat ze niet afstamde van een koning uit een land dat al heel lang geen koninkrijk meer was en dat op korte termijn ook zeker niet zou worden. En, minstens zo belangrijk en interessant, waarom waren er nog steeds mensen die de familie Bourbon geloofden?
In gesprekken met professor Cassiman heb ik hem een keer de vraag gesteld of het denkbaar is dat onderzoekers onder druk worden gezet om de gewenste uitslag te produceren. “Dat gebeurt zeker”, zei Cassiman. “En dan ligt het maar aan de integriteit van de onderzoeker in hoeverre hij daarin meegaat. En daarom is het ook belangrijk elk onderzoek kritisch te beoordelen.” Die uitspraak bleef bij mij hangen toen ik in 2019 begon met het schrijven van het libretto voor de stadsopera Naundorff, het mysterie van het Kalverbos.
Opera
Op dat moment was Donald Trump halverwege zijn eerste ambtstermijn en waren de woorden fakesnews en alternatieve waarheid onze taal binnengesijpeld. De mainstream media waren ineens niet meer te vertrouwen. Wetenschap werd onderuit gehaald. Dat werd nog erger toen in 2020 de corona-epidemie uitbrak. Onder invloed van wappies werden feiten meningen; en de overheid de vijand. Al die invloeden heb ik toen verwerkt in het libretto, waarin nazaten van Naundorff proberen een wetenschapper zo ver te krijgen dat hij het DNA-onderzoek saboteert. Hij weigert dat, en pleegt aan het einde van de opera zelfmoord omdat hij niet wil leven in een wereld waarin de waarheid, gebaseerd op feiten, niet meer bestaat.
Een paar jaar geleden plaatste ik een aantal boeken die ik had geraadpleegd bij het schrijven van de opera, op Boekwinkeltjes.nl. Zo kwam Jeroen op mijn pad. Hij bestelde een van die boeken, en ik was nieuwsgierig waarom. Hij mailde me dat hij op zoek was naar een onderwerp voor zijn derde roman over Delft. Hij had op internet Delft en mysterie ingetikt, en was toen meteen terecht gekomen bij Naundorff, het mysterie van het Kalverbos. Hij vroeg of we elkaar eens konden ontmoeten om te sparren.
Chantage
En zo kwam het dat we in september 2024, in café Het Postkantoor, uren hebben zitten praten over het fenomeen Naundorff. Waarom had hij zo belachelijk veel geld ontvangen om munitie te produceren voor het Nederlandse leger? Waarom stond er op zijn graf ‘Hier ligt Lodewijk XVII’ - nota bene met toestemming van koning Willem II - als hij tijdens zijn leven bekend stond als een charlatan? Wàs hij wel een bedrieger, of was er meer aan de hand? Zou hij mensen op hoge posten hebben gechanteerd om geaccepteerd te worden als legitieme Franse troonopvolger?
Tijdens dat gesprek in Het Postkantoor zag ik bij Jeroen de inspiratie voor een nieuw boek bijna letterlijk ontstaan. Dit soort verhalen zijn immers een kolfje naar zijn hand. Historie, vermengd met mysterie, mystiek en een snufje religie, dat kenmerkt zijn boeken. En dan op zo’n manier dat je als lezer achteraf denkt, zou het dan toch…..? En dus zou Naundorff inderdaad een prima afsluiting kunnen zijn van zijn Delft-trilogie.
Anderhalf jaar later was het boek af. Een geweldige prestatie van deze Nederlandse Dan Brown. Zijn boeken lopen goed en worden ook vertaald. Dus straks kan niemand meer zeggen: “Naundorff, nooit van gehoord!”
Reactie plaatsen
Reacties